در ابتدای مطلب ارايه شده سعی خواهد شد تعاریفی از فرد معلول و مناسب سازی آورده شود تا خوانندگان مقاله بهتر و بیشتر با این مفاهیم آشنا شوند.

1-فرد معلول یا کم توان به کسی گفته می شود که بر اثر ضایعه جسمی، ذهنی، روانی اختلال مستمر و قابل توجهی در سلامت و کارآمدی عمومی وی ایجاد شود بطوری که موجب کاهش استقلال فرد در زمینه های اجتماعی و اقتصادی شود که معلولین حسی و جسمی نیز جزو این گروه هستند.
2- منظور از مناسب سازی، آماده سازی محیط اجتماعی و محیط زیست برای استفاده افراد کم توان جسمی و معلولان است تا بتوانند همانند سایر افراد جامعه به اماکن و خدمات دسترسی داشته باشند که در راستای عدالت اجتماعی و تساوی حقوق شهروندی است. مناسب سازی تنها شامل افراد معلول نمی شود بلکه شامل زنان باردار، سالمندان، افراد نابینا و... می شود و اصلاح و بهسازی اماکن، ساختمان ها، معابر شهری و روستایی، وسایل حمل و نقل و... شامل اقداماتی است که در اصل مناسب سازی مورد توجه هستند.
لازم به ذکر است مناسب سازی جزو وظایف کلیه وزارتخانه ها، موسسات، شرکت های دولتی و خصوصی، بیمارستان ها، مدارس، دانشگاه ها، مراکز آموزشی، فرهنگی و ورزشی، پایانه ها، فرودگاه ها، ایستگاه های قطار شهری و برونن شهری، مراکز خرید، مراکز ارایه خدمات عمومی، بانک ها و نظایر آنها است و تنها وظیفه یک دستگاه و یا وزارتخانه نیست.
طبق قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب سال 1396 شهرداری تهران مکلف شده است در انجام پروژه های عمرانی و شهرسازی تسهیلات لازم را برای بهبود امکان حضور افراد دارای معلولیت در سطح شهر از جمله آماده سازی و مناسب سازی معابر عمومی، تفرجگاه ها، بوستان ها، فضاهای اجتماعی، فرهنگی و ورزشی، نصب علایم و نشانه های فیزیکی با اولویت میادین و معابر اصلی و نزدیک به تقاطع ها، تجهیز چراغ های راهنمایی معابر به علایم صوتی و برجسته نمودن سطح پیاده رو ها برای استفاده نابینایان و همچنین در نظر گرفتن محل هایی برای توقف وسایل نقلیه افراد داری معلولیت پیش بینی نماید.
طبق قانون حمایت از معلولان سال 1397 با امضای حسن روحانی، تمامی شهرداری ها موظفند صدور پروانه احداث و پایان کار را برای تمامی ساختمان ها و اماکن با کاربری عمومی را مشروط به دسترسی پذیری آن اماکن برای معلولین و کم توانان نمایند و وزارتخانه های راه و شهرسازی و شهرداری ها موظفند نسبت به مناسب سازی کلیه پایانه ها، ایستگاه ها و تاسیسات حمل و نقل شهری و برون شهری اقدام نمایند.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش مکلف است پوشش بیمه سلامت افراد دارای معلولیت تحت پوشش سازمان را به گونه ای تامین کند که علاوه بر خدمات درمانی مورد نیاز این افراد، خدمات توانبخشی جسمی و روانی افراد دارای معلولیت را پوشش دهد. همچنین این سازمان مکلف است نسبت به حق پرستاری یا مددکاری سرپرست افراد معلول اقدامات لازم را انجام دهد.
از موانع عدم توجه به مناسب سازی می توان به نبود ضمانت اجرایی قوی در قوانین و عدم تخصیص بودجه متناسب به دستگاه ها برای مناسب سازی است. بیش از یک میلیون و 300 هزار نفر معلول در کشور وجود دارد که معلولین جسمی و حرکتی بیشترین فراوانی را در بین آنها دارند. اجرای نامناسب و یا عدم اجرای مناسب سازی توسط متولیان امر باعث شده است که مسیرهایی ایجاد شود که قابل استفاده نباشند و خود مانعی دیگر در تردد و دسترسی به خدمات باشند. این عدم اجراهای نامناسب و یا عدم اجراها باعث می شود که محرومیت افراد دارای معلولیت و محدودیت های حرکتی همچنان تداوم داشته باشد و باعث شود که این افراد از حضور مستقل در جامعه محروم شوند و حقوق شهروندی آنها خدشه دار شود، باعث شود که ارتباطات انسانی و روابط اجتماعی در فضای باز شهری انجام نگیرد و این افراد معلول و کم توان از دسترسی به تسهیلات عمومی منع شوند و در زندگی روزمره آزادی کامل نداشته باشند.

یکی از اقدامات مناسب فعالان مدنی و رسانه ها که در جهت کمک به معلولین جامعه و مناسب سازی در مناطق مختلف شهری و روستایی انجام دهند، گفتگو و مصاحبه با این افراد و کسب شناخت بیشتر از مشکلات و مسایل آنها می باشد. بی شک شناخت یک فرد سالم از لحظ روانی و جسمی از مشکلات جامعه معلولین به اندازه خود آن افراد نیست و وقتی ما پای حرف این عزیزان بنشینیم ده ها مسئله جدید را برای ما نمایان خواهند کرد. از اقداماتی که رسانه ها و فعالان مدنی علاوه بر مورد بالا انجام دهند انعکاس مشکلات جامعه معلولین، گرفتن تصاویری از اماکنی که نیاز به مناسب سازی دارند، برگزاری جلساتی با حضور مسئولان و نماینده ای از جامعه معلولین.
رشد فضای فرهنگی و رسانه ای و توجه و شناخت جامعه و معلولین از حقوق خود و دبگری باعث شده است که اقدامات خوبی در این زمینه در کشور انجام گیرد و البته حمایت از حقوق معلولین نیازمند همراهی و همکاری تمام دستگاه ها و تمامی شهروندان است علی الخصوص اهالی رسانه و فعالان مدنی و...

در بخش پایانی این مقاله خلاصه ای از مصاحبه ام با آقای سجاد سرمیلی، نماینده جامعه معلولان حلوان را می آورم که به موضوع مشکلات این جامعه جهت دسترسی به خدمات بانکی پرداخته است: ممنون از تمام اهالی رسانه که دغدغه مشکلات جامعه معلولین را دارند. در ابتدا لازم است بگویم که مناسب سازی شامل جامعه معلولین می شود بعلاوه سالمندان، افرادی که دچار شکستگی عضوی از بدن هستند، زنان باردار و... می شود.
در موضوع بانک ها و خدمات بانکی به جامعه معلولین اقدام قابل توجهی نشده است که شامل استفاده از مانیتور صوتی، دکمه های برجسته باشد و برای افراد ویلچرنشین و ناتوان حرکتی بقدری فاصله این افراد با خودپردازهای بانک ها زیاد است که دسترسی و استفاده از آن برای این افراد غیرممکن است. حتی بانک رفاه که طرف قرارداد اداره بهزیستی می باشد دسترسی به خودپردازهای این بانک با ارتفاع حدود دو متری عملا غیر ممکن است و دیگر بانک های سطح شهرها هم مناسب سازی نشده اند از مورد ذکر شده تا عدم اختصاص باجه مخصوص معلولین و توجه به مناسب سازی ورودی بانک ها و دیگر مواردی که باید در آینده به آنها بیشتر توجه شود.
امروزه با توجه به لزوم انجام اموراتی همچون انتقال وجه، دریافت وجه، اختصاص رمزهای پویای یکبار مصرف به عابر بانک ها و... بخاطر عدم توجه مسئولان، عدم پیگیری توسط سازمان های مربوطه و عدم پرداخته شدن لازم توسط فعالان مدنی و اهالی رسانه هنوز جامعه معلولین در استفاده از خدمات بانکی با مشکلات متعددی روبرو است و برخی اوقات که برای اموراتی همچون انتقال وجه این افراد معلول از اشخاص دیگری به ناچار درخواست کمک کرده اند کارت های بانکی آنها مورد سوء استفاده قرار گرفته است و اطاعات بانکی آنها به سرقت رفته و یا مبالغی از کارت آنها به کارت های دیگری انتقال یافته است.
این موارد نشان می دهد در زمینه مناسب سازی بانک ها همانند مناسب سازی خیابان ها، معابر، پارک ها، پاساژها و... جای کارهای زیادی وجود دارد که نیازمند همکاری و مسئولیت پذیری تمام افراد و سازمان هایی است که می توانند در این زمینه اقداماتی انجام دهند.

به قلم: عبدالله رضایی
موارد مرتبط - اجتماعی
آخرین اخبار - اجتماعی
هفده مرداد ،روز خبرنگار

اجتماعییکشنبه, 17 مرداد

هفده مرداد ،روز خبرنگار

سوگند به قلم وآنچه مینویسند..(قلم،آیه بک) امروزهفدهم مرداد ماه سال یکهزارو چهارصد، بیست و سه سال پیش در چنین روزی محمود صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ، به همراه هشت تن از هموطنانمان که از اعضای
دانشگاه کارخانه انسان سازی یا بنگاهی برای استعداد سوزی

اجتماعیچهارشنبه, 13 مرداد

دانشگاه کارخانه انسان سازی یا بنگاهی برای استعداد سوزی

قرار بود دانشگاه محلی باشد برای تعلیم و تربیت فرزندان ایران، تا جوانان این آب و خاک رشد و تعالی این سرزمین را منجر شوند؛ اما آنچه امروز شاهد آنیم ترکیبی ست از بنگاهی ثروت سوز و استعداد سوز . هرساله با
امید بذر هویت ماست

اجتماعیچهارشنبه, 13 مرداد

امید بذر هویت ماست

عمود بیرق زندگی هر فرد چه در بعدشخصی وچه در بعد اجتماعی یقینا امید است امید اخرین چیزیست که میمیرد و اگر همه چیز باشد و امید نباشد هیچ فعلی به سرمنزل مقصود نرسیده و برعکس در اوج تنگناهای موجود این تنها
در کنار هم و برای هم

اجتماعیچهارشنبه, 13 مرداد

در کنار هم و برای هم

در تمامی دوران ها، همواره میل افراد به قرار گیری در دسته ای خاص و یا در جبهه ای خاص رو به افزایش بوده است.به گونه ای که انسان ها گمان میکنند برای شنیده شدن، الزاما باید خود را در گروه و دسته ای بخصوص قرار
جامعه معلولین و لزوم توجه بیشتر به مناسب سازی در شهرها و روستاها

اجتماعیسه شنبه, 12 مرداد

جامعه معلولین و لزوم توجه بیشتر به مناسب سازی در شهرها و روستاها

در ابتدای مطلب ارايه شده سعی خواهد شد تعاریفی از فرد معلول و مناسب سازی آورده شود تا خوانندگان مقاله بهتر و بیشتر با این مفاهیم آشنا شوند. 1-فرد معلول یا کم توان به کسی گفته می شود که بر اثر ضایعه جسمی،